Νέα και Δράσεις / Επικαιρότητα

Frank Elderson (ECB): Η φύση ως θεμέλιο της οικονομίας και η εποπτική απάντηση στους κινδύνους που συνδέονται με τη φύση

Στις 9 Μαρτίου 2026, ο Frank Elderson, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ και Αντιπρόεδρος του Εποπτικού της Συμβουλίου, εκφώνησε ομιλία στο ετήσιο plenary event του Network for Greening the Financial System («NGFS») στην Πρετόρια, στο πλαίσιο συζήτησης για την ενσωμάτωση του παράγοντα της φύσης στις εποπτικές πρακτικές. Ο Elderson τόνισε ότι η υποβάθμιση της φύσης δεν είναι ένα περιβαλλοντικό ζήτημα περιθωριακής σημασίας, αλλά μια άμεση απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Περαιτέρω, ο ίδιος υπογράμμισε ότι η φύση αποτελεί σύστημα στήριξης των οικονομιών: έως και το ήμισυ του παγκόσμιου ΑΕΠ εξαρτάται από τη βιοποικιλότητα, το φυσικό κεφάλαιο και τις υπηρεσίες οικοσυστήματος, ενώ στη ζώνη του ευρώ σχεδόν το 75% του εταιρικού δανεισμού των τραπεζών κατευθύνεται σε επιχειρήσεις με υψηλή εξάρτηση από τουλάχιστον μία τέτοια υπηρεσία. Παράλληλα, η συνεχιζόμενη υποβάθμιση της φύσης εντείνει τους κινδύνους για την οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Ο Elderson ανέφερε ακόμη ότι η έλλειψη και η ρύπανση του νερού συνιστούν από τους πιο άμεσους κινδύνους για την οικονομική παραγωγή της ευρωζώνης: η λειψυδρία επιφανειακών υδάτων μπορεί να θέσει σε κίνδυνο έως και το 24% της παραγωγής με το 19% των τραπεζικών δανείων να είναι εκτεθειμένα στον κίνδυνο αυτό, ενώ σχετικές πιέσεις της περιβαλλοντικής υποβάθμισης μπορούν να επηρεάσουν και τον πληθωρισμό, όπως δείχνει και πρόσφατη μελέτη της Banque de France.

Σε ό,τι αφορά τις τράπεζες, η ΕΚΤ υπογράμμισε ότι έχει ήδη ξεκινήσει να ενσωματώνει τους σχετικούς κινδύνους στην εποπτική της προσέγγιση. Όπως αναφέρθηκε στην ομιλία, το 2022 σχεδόν το 40% των τραπεζών δεν διέθετε σαφή προσέγγιση για τη διαχείριση κινδύνων που συνδέονται με τη φύση, ενώ σήμερα το 75% εφαρμόζει ποσοτικές μεθόδους αξιολόγησης στο πλαίσιο της εκτίμησης ουσιαστικότητας. Ωστόσο, παραμένει ανάγκη να περάσουν περισσότερα ιδρύματα από την απλή αναγνώριση του κινδύνου σε πιο ώριμες πρακτικές διαχείρισής του.

Το βασικό μήνυμα της παρέμβασης ήταν ότι η διεθνής συνεργασία καθίσταται κρίσιμη, καθώς οι συνέπειες της υποβάθμισης της φύσης είναι διασυνοριακές και συστημικές. Ο Elderson στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο του NGFS ως φόρουμ ανταλλαγής τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών μεταξύ κεντρικών τραπεζών και εποπτικών αρχών, ενώ έκανε αναφορά και στις νέες κατευθυντήριες γραμμές που προετοιμάζει το NGFS, ώστε οι κεντρικές τράπεζες και οι επόπτες να αποκτήσουν τα κατάλληλα εργαλεία για να θωρακίσουν την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος απέναντι στην επιταχυνόμενη κρίση της φύσης. Ο Elderson έκλεισε την ομιλία του επισημαίνοντας ότι η αδράνεια απέναντι στη συνεχιζόμενη κρίση της φύσης δεν είναι ουδέτερη επιλογή για την οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

 Το κείμενο της Ομιλίας